Je wandelt rustig met je hond. Hij snuffelt wat, blijft plotseling staan en vóór je het weet is het gebeurd: hij heeft poep opgegeten. Voor ons is dat behoorlijk vies. Voor een hond ligt dat anders.

Als kynologisch instructeur krijg ik regelmatig de vraag waarom honden dit doen. Het korte antwoord is: er is niet één reden. Vaak gaat het om normaal hondengedrag dat wij onprettig vinden. Soms spelen omstandigheden of aangeleerde gewoonten mee. En in een kleiner aantal gevallen kan er een medische oorzaak zijn.

Poep eten heeft een naam

De officiële term is coprofagie. Dat betekent simpelweg: het eten van ontlasting. Een hond kan zijn eigen ontlasting eten, die van een andere hond of die van een andere diersoort, zoals een kat, paard of konijn.

Dat verschil is belangrijk. De eigen verse ontlasting van een gezonde hond levert meestal niet direct problemen op. Ontlasting van onbekende honden of andere dieren kan wel parasieten, bacteriën of resten van medicijnen bevatten.

Hoe vaak komt het voor?

Je hond is zeker niet de enige. In een groot onderzoek onder hondeneigenaren had ongeveer 23 procent van de honden minstens één keer hondenpoep gegeten. Ongeveer 16 procent deed dit regelmatig. Opvallend was dat de meeste honden vooral belangstelling hadden voor verse ontlasting van maximaal twee dagen oud.

Goed om te weten: deze percentages komen uit vragenlijsten die eigenaren zelf invulden. Ze geven dus een goede indruk, maar zijn geen exacte telling van alle honden.

Waarom doet een hond dit?

Meestal is er niet één duidelijke oorzaak. Vaak komen meerdere factoren samen.

1. Natuurlijk onderzoek- en zoekgedrag

Honden beleven de wereld voor een groot deel via hun neus en bek. Waar wij direct van wegkijken, kan voor een hond juist een interessante bron van geuren en informatie zijn. Honden zijn bovendien opportunistische eters: als iets eetbaar of aantrekkelijk ruikt en gemakkelijk beschikbaar is, kunnen ze het proberen.

2. Gedrag dat bij pups en moederhonden hoort

Een moederhond likt haar jonge pups schoon en eet hun ontlasting op om het nest netjes te houden. Pups onderzoeken bijna alles met hun bek en kunnen daardoor eveneens ontlasting proberen. Veel pups stoppen ermee wanneer ze ouder worden, maar bij sommige honden blijft het gedrag bestaan.

3. Het gedrag levert iets op

Voor de hond kan poep eten op zichzelf al belonend zijn. Iedere keer dat het lukt, wordt het gedrag als het ware geoefend. Ook veel aandacht van de eigenaar — roepen, rennen of achternazitten — kan het onbedoeld extra spannend maken.

4. Omgeving, onrust of aangeleerd gedrag

Verveling, langdurige stress, weinig bewegingsvrijheid of weinig contact kunnen meespelen. Daarnaast zien we het gedrag vaker in huishoudens met meerdere honden. Een hond kan ook leren van een huisgenoot die poep eet, al betekent een verband nog niet automatisch dat dit altijd de oorzaak is.

5. Honger of een medisch probleem

Soms heeft een hond voortdurend honger of worden voedingsstoffen niet goed verteerd of opgenomen. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen bij darmparasieten, chronische darmproblemen, suikerziekte, de ziekte van Cushing (een hormoonziekte) of een tekort aan spijsverteringsenzymen uit de alvleesklier. Ook bepaalde ontstekingsremmende medicijnen, de zogenoemde corticosteroïden, kunnen de eetlust sterk vergroten.

Is het een vitaminetekort?

Dat wordt vaak gezegd, maar bij gezonde honden is daar geen overtuigend wetenschappelijk bewijs voor. In onderzoek werd geen duidelijk verband gevonden tussen poep eten en een bepaald type hondenvoeding. Een tekort is dus niet de standaardverklaring.

Voeding kan in individuele gevallen natuurlijk wel meespelen. Denk aan te weinig voer, een onevenwichtig menu of een probleem waardoor de hond voedsel slecht verteert. Ga daarom niet zomaar supplementen of middeltjes toevoegen, maar bespreek opvallende honger of gewichtsverlies met de dierenarts.

Wanneer is een bezoek aan de dierenarts verstandig?

Laat je hond controleren als een volwassen hond plotseling met poep eten begint, als het gedrag snel erger wordt of als je daarnaast veranderingen in zijn gezondheid ziet.

Let vooral op: afvallen ondanks een grote eetlust, steeds honger hebben, diarree of braken, opvallend veel of slecht verteerde ontlasting, veel drinken en plassen, lusteloosheid of een duidelijke gedragsverandering.

Kan een hond er ziek van worden?

Dat kan, vooral wanneer hij ontlasting van andere dieren eet. Daarin kunnen wormeitjes, andere parasieten en ziekteverwekkende bacteriën zitten. De kans en het soort risico hangen af van de herkomst en ouderdom van de ontlasting en van de gezondheid van de hond.

Houd je aan de afspraken die je met de dierenarts hebt gemaakt over controles, ontwormen en ontlastingsonderzoek. Vertel bij ontlastingsonderzoek ook dat je hond poep eet: ingeslikte parasieteneitjes kunnen soms tijdelijk in zijn ontlasting teruggevonden worden zonder dat hij zelf met die parasiet besmet is.

Wat kun je als eigenaar doen?

1. Sluit een lichamelijke oorzaak uit

Zeker bij plotseling of extreem gedrag is dit de eerste stap. Een training kan een medisch probleem niet oplossen.

2. Voorkom dat je hond succes heeft

Ruim ontlasting direct op. Houd toezicht in de tuin en kies tijdens wandelingen zo nodig tijdelijk voor een lijn. Hoe minder vaak het lukt, hoe minder vaak het gedrag wordt geoefend.

3. Leer een duidelijk alternatief

Roep je hond na het ontlasten rustig naar je toe en beloon hem bij jou. Onderweg kun je hem leren om iets op de grond te laten liggen of iets dat hij al heeft vastgepakt los te laten.

4. Beloon de goede keuze

Wegkijken van de ontlasting, met je meelopen of op jouw signaal reageren: dát zijn de momenten die je wilt belonen. Gebruik iets dat voor jouw hond echt de moeite waard is.

5. Blijf kalm en straf niet

Boos worden, achternazitten of de neus van de hond bij de ontlasting duwen helpt niet. De hond kan hierdoor leren om sneller te slikken of juist onzeker worden wanneer hij ontlasting vindt.

6. Verwacht geen wondermiddel

Poeders, speciale snoepjes en huismiddelen zoals ananas worden vaak genoemd, maar overtuigend bewijs ontbreekt. In een groot onderzoek lag het door eigenaren gemelde succes van commerciële middelen tussen 0 en 2 procent.

“Leave it” of “los”: wat is het verschil?

Leave it / laat maar: gebruik je vóórdat de hond iets pakt. Je vraagt hem om zijn aandacht van het voorwerp of de ontlasting af te wenden.

Los: gebruik je wanneer de hond al iets in zijn bek heeft en je wilt dat hij het afgeeft.

Beide vaardigheden lijken eenvoudig, maar timing, beloning en een rustige opbouw maken een groot verschil. Wil je “leave it” of “los” goed en zonder strijd aanleren? Dan oefenen we dit bij Hondenschool Martine. Vraag het gerust tijdens de les; ik kan er ook in de eerstvolgende les aandacht aan besteden.

Tot slot

Poep eten is voor ons onaangenaam, maar je hond doet het niet om vies, dominant of ongehoorzaam te zijn. Probeer daarom eerst te begrijpen wat het gedrag in stand houdt. Controleer bij twijfel zijn gezondheid, voorkom zo veel mogelijk dat het lukt en leer hem op een vriendelijke manier een beter alternatief.

Mijn belangrijkste advies: maak er geen strijd van. Goed voorkomen en rustig, beloningsgericht trainen brengen je veel verder dan boos worden.

Martine  |  kynologisch instructeur en eigenaar van Hondenschool Martine